Özel şirketlerin yapı denetimlerinin altından skandal çıktı. Şirketlerin yüzde 90’ı denetimleri kağıt üstünde yaparken, hazırlanan raporlarda hayatta olmayan mühendislerin imzası bulunuyor.
Star gazetesinin haberine göre, Marmara depreminin ardından, ABD ve Avrupa’daki modeller örnek alınarak uygulamaya konulan, yeni yapıların “özel yapı denetim şirketleri” tarafından denetlenmesine ilişkin sistemdeki usulsüzlükler müfettişleri isyan ettirdi. Şirketlerin yüzde 90’ının, denetimleri kağıt üzerinde yaptıkları belirlenirken, yaklaşık 300 yapı denetim şirketi de usulsüzlükler nedeniyle kapatıldı. Yapı denetimlerinde hayatını kaybeden “mühendislerin” bile, şirketler tarafından denetimi yapan sorumlu kişi olarak gösterdiği belirlendi.
300 şirket kapatıldı
Binaların deprem testlerinin özel şirketler tarafından yapılmasına ilişkin yasa, 13 Temmuz 2001’de Resmi Gazete’de yayınlandı. Aralarında Ankara, İstanbul ve İzmir’in yer aldığı 19 ildeki yapıların deprem testlerinin yapı denetim şirketleri tarafından yapılması öngörüldü. Yasa kapsamında, 2001-2010 arasında yaklaşık 900 yapı denetim şirketi kuruldu. Şirketlerin denetimi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na verildi. Gelen yoğun şikayet üzerine son 5 yılda şirketleri yoğun denetimden geçiren Bakanlık müfettişleri, yaklaşık 300 yapı denetim şirketini usulsüzlükler nedeniyle kapattı.
Diplomalarını kiraladılar
Müfettişlerin hazırladığı raporlarda, şirketlerin yüzde 90’ının mühendisleri, “diploma kiralama” şeklinde çalıştırdığı ve mühendislerin de, boş denetim formlarını imzalayarak, şirkete verdiği tespit edildi. Deprem denetim formunun altında imzası bulunan bazı mühendislerin hayatını kaybettiği de saptandı. Deprem testi için laboratuarlara giden betonların da, inşaatlarda kullanılan betonlar olmadığı yine bu incelemelerde tespit edildi. Denetim şirketlerinde, 80 yaşında mühendislerin çalıştırılması da dikkat çekti.
Tüm Türkiye’de uygulanıyor
2011 itibariyle yapı denetim zorunluluğu 81 ilde uygulanmaya başladı. Van’da da 14 yapı denetim şirketi kuruldu. Son düzenleme ile, yapı denetim şirketlerine ödenecek ücret, bina bedelinin yüzde 3’ünden yüzde 1.5’e indirildi. Buna rağmen usülsüzlük sürüyor.
2262 BİNA YIKILDI, BAŞKAN ORTADA YOK
Van’da yıkılan bina sayısı 2262. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkililerinin bilgilerine göre, müteahhit ve vatandaşlar, bina bedelinin yüzde 3’ünü ödememek için, yapı denetim firmalarıyla anlaşıyor ve 3 bin liralık masrafın bin lirasını ödeyerek denetim raporunu alıyor. Öte yandan Van Valisi Münir Karaloğlu 24 canlı yayınında BDP’li Van Belediye Başkanı Bekir Kaya’nın oluşturulan kriz merkezine hiç uğramamasını eleştirdi. Dün Bekir Kaya’nın basına ‘biz gittik bizi kabul etmediler’ açıklaması yaptığını söyleyen Vali Karaloğlu, “Lütfen kriz üzerinden başka şeyler devşirilmesin. Bu işimizi zorlaştırıyor” dedi.
Star
Afet evleri fayın üzerine yapılmış
Van’daki 7,2 büyüklüğündeki depremin ardından Erciş'e bağlı Çelebibağ beldesinde derin yarıklar oluştu. 13 yıl önce yapılan afet evlerinin, fay hattı üzerine kurulduğu ortaya çıktı.
Doğu Anadolu'yu sallayan 7,2 büyüklüğündeki deprem, kentte büyük yıkıma neden oldu. Depremde yüzlerce kişi hayatını kaybetti, binden fazla kişi de yaralandı.
İki kilometrelik alan boyunca devam eden fay hattı, geçtiği arazi ve yolları ikiye böldü.
Fay hattı, Erciş ilçesine bağlı Çelebibağ beldesinden de geçiyor.
Beldede 13 yıl önce yapılan afet evlerinin fay hattı üzerine kurulduğu iddia edildi.
Van Gölü’nün sularının yükselmesi nedeniyle Kasımbağı köyünden Çelebibağ köyüne taşınmak zorunda kalan köylüler bu kez de deprem felekati yaşadı.
Köylülerden biri, “Evleri sahiplerinden aldık. Çok güzel bir yerde ev yapmışlar ama biz gelir gelmez yıkıldı. Ucuz olduğu için biz de buraya geldik ama maalesef evler fay hattı üzerine kurulmuş” diye konuştu.
Fay hattı beldedeki evlerin tam ortasından geçiyor. Evlerin önünde oluşan çukurların derinliği yarım metreyi buluyor.
Köylüler en çok da derin yarıkları oyun alanı haline getiren çocukları için korkuyor.
(NTV)
'Kral çıplak, yeni şehir kurmalıyız!'
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, deprem konusunda yaptıkları ev yenileme projelerinden sonuç alamadıklarını söyledi. Topbaş, "Kimse gücenmesin ama kral çıplak. Yeni bir şehir kurmak zorundayız" dedi.
Van’da olan 7,2 büyüklüğündeki sarsıntının ardından, İstanbul’daki deprem hazırlıkları yeniden gündeme geldi. İstanbul Belediye Başkanı Kadir Topbaş, deprem konusunda yapılan çalışmaların yeterli olmadığını söyledi. “Yeni bir şehir kurmalıyız” diyen Topbaş, deprem uzmanlarına da eleştirilerde bulundu.
Akşam gazetesine konuşan Kadir Topbaş, şunları söyledi:
“Biz bugüne kadar 1 milyar 100 milyon liralık deprem yatırımı yaptık. Binalarımızı, viyadük ve köprülerimizi güçlendirdik. Arama kurtarma çalışmalarında insanın giremediği, kameralı araçlar olmak üzere teknolojik donanımlı araç gereç yatırımlarımızı yaptık. Ekiplerimiz tecrübeli. Dünyanın her yerindeki felaketlere giden ekiplerimiz var. İstanbullu ne kadar hazırsa biz de o kadar hazırız. Ancak vatandaşlarımızın binalarını güçlendirmesi gerekiyor. Belediye olarak vatandaşın bireysel yapısına kaynak verme imkanımız yok. Kredi de açamazsınız. Dünyada böyle bir örnek yok. O yüzden vatandaş binasını güçlendirecek. Bunu da, güven duygusu içinde el ele yapmak istiyoruz.
Deprem riski olan bir şehirdeyiz. Ciddi bir risk taşıdığımızın da farkındayız. Bu takdiri ilahi de değil. Tedbirini alacaksın. Hiçbir şey yapmadan bekle, bu yanlış. Vakit kaybetmeden en ideali olarak sunduğumuz çözüm olan imar artışından bir an önce yararlanılması lazım. Fikirtepe'de olduğu gibi. Bu imar artışını ciddi manada veriyoruz. Yer yer 4 emsale kadar bu artışlar çıkabiliyor. Daha başka ne yapabiliriz. Evi 100 metrekareyse, sağlam, yaşanabilir bir 100 metkarelik ev alabiliyorsa öpüp başına koysun. Dayanıklı, sağlıklı, otoparkı olan, belki bittiğinde eskisinden 2 kat daha fazla değerli bir gayrimenkule sahip olacak. Ancak vatandaşlarımızın tamahkar olmayıp bir daire yerine daha fazla daire alabilme hesapları nedeniyle bir sonuç alamıyoruz. Çok afaki şeyler isteniyor. Vatandaşlarımızın daha fazla nasıl alırıma gitmemesi lazım. O yüzden bu imar artışı hakkından yararlanmak için 5 yıl gibi bir süre sınırı da koyduk. Aksi takdirde hiçbir adım atamayız.
Kral çıplak kardeşim. Kimse kusura bakmasın. Yeni bir şehir kurmak gerekiyor. Binalar yenilerek, sokaklar genişletilerek, otoparklar yapılarak doğru yapılar yapmak zorundayız. Ciddi risk altındayız. Biz bunu yenilenmeyi de Bakırköy Yenimahalle ve Kartaltepe, Esenler'deki planlarda yaptık. Yeniden yapılanmayı, imar artışları vererek gerçekleştiriyoruz. Bu artışlar altyapı dikkate alınarak veriliyor.
İstanbul'da yaklaşık bir milyon 600 bin bina var. Bu binaların 1998 yılından öncekilerinin tartışılması lazım. Çünkü, İstanbul 1998 yılına kadar 2. deprem kuşağındaydı. Bu tarihten önce yapılan binalar ve taşıyıcı sistemleri de bu değerlere göre yapılmış. Dışarıdan bu binalar iyi gözükebilir. Ayrıca, binaların taşıyıcılarına müdahale ederek mağazalar, oto galerileri yapılıyor. Bu taşıyıcıların yerinde olması lazım. Yine biz ağır binalar yapıyoruz. Yükü olan binlar, kullanılan malzemeler de o zamana göre deniz kumu, piyasa demiri gibi olunca bu binaların tartışılması, tetkik edilmesi gerekiyor.
Deprem uzmanları şimdi çıkıp konuşuyor. 1998 yılına kadar nerelerdeydi bu uzmanlar? O zaman profesör, akademisyen değiller miydi? Niye çıkıp, İstanbul'un 1. deprem kuşağında olması gerektiğini söylemediler. O zaman deprem yok muydu?
Beyoğlu Belediye Başkanı'yken söylediğim, vatandaşların binasını güçlendirmesi için bir başka yöntem de, binaların tıraşlanması. Yüksek binalardan bir, iki kat eksiltilerek, binanın yükünün alınması olabilir. Yine bu binalar iskeleti kalacak şekilde soyulup, bölme duvarlarını azaltabilirsiniz. Çünkü ağır, yüklü binalar yapıyoruz.”
Vatan
Sözcühaber tarafından derlenmiştir