Türkiye’de Eğitim Harcamaları ve Ailelere Maliyeti” raporunda anaokulundan başlayarak üniversiteyi bitirene kadar bir çocuk için, ailelerin yaptığı harcamanın dar gelirlide ortalama 4 bin 500 TL olduğu, üst gelir grubunda bu rakamın 668 bin TL’yi geçtiği
İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’nın (İSMMMO) “Türkiye’de Eğitim Harcamaları ve Ailelere Maliyeti Raporu”na göre bir çocuk için üniversiteyi bitirene kadar harcanan para milyon TL’ye ulaşıyor. Rapora göre; anaokulundan başlayarak üniversiteyi bitirene kadar bir çocuk için, ailelerin yaptığı harcama dar gelirlide ortalama toplam 4 bin 500 TL olurken, üst gelir grubunda bu rakam 668 bin TL’yi geçiyor. Doğum, bakım, kreş, sağlık, giyim, ulaştırma ve gıda giderleri de hesaba katıldığında üniversiteden mezun olana dek bir çocuğa, dar gelirli aile 80 bin TL, zengin aileler ise 1 milyon TL’nin üzerinde para harcıyor. “Türkiye’de Eğitim Harcamaları ve Ailelere Maliyeti” adlı raporu değerlendiren İSMMMO Başkanı Yahya Arıkan, 75 milyonluk Türkiye’de 17 milyon 235 bin öğrenci bulunduğunu, bunlardan 613 binin ise özel okullarda eğitim gördüğünü belirtti. Arıkan TÜİK ve güncel gider verilerine göre eğitimin maliyetinin devasa rakamlara ulaştığını vurgulayarak, herkesin kaliteli ve eşit eğitim hakkı için en yüksek çaba göstermesi gerektiğini vurguladı.
3 aile, 3 farklı rakam
“Türkiye’de Eğitim Harcamaları ve Ailelere Maliyeti” raporunda aileler 2013 yılında TÜİK’in gelirden aldığı pay ve harcama gruplarına göre sınıflandırılırken, dar gelirli karı kocanın asgari ücretle çalıştığı bir ailenin aylık geliri bin 500, orta gelirli ailenin 4 bin ve zengin ailenin 8 bin TL aylık geliri olduğu baz alındı ve her yıl için yüzde 5 enflasyon farkı gözetildi. Her ailenin bir çocuğu olduğundan hareket edilen rapora göre, ilk gruptaki aile çocuğunu devlet okulunda okutup tüm giderlerini en asgari düzeyde tuttuğu, ikinci ve üçüncü ailenin ise çocuklarını ilkokuldan üniversiteyi bitirene kadar özel okula gönderdiği şeklinde bir hesap yapıldı. Rapora göre; 0-22 yaş arasında en alt düzeyde para harcayarak çocuğunu okutmaya çalışan bir aile yıllık yüzde 5 enflasyon ile yürütülmüş rakamlarla en az 79 bin TL, yaklaşık 80 bin TL harcarken, ikinci gruptaki ailede bu rakam 559 bin, üst gelir grubundaki ailede ise 1 milyon TL’yi aşıyor.
Dar gelirli parayı gıdaya harcıyor
Rapordaki sonuçlara göre özel okula ayıracak parası olmayan dar gelirli bir ailenin harcama kalemleri arasında en büyük kalemi gıda oluşturuyor. 22 yıl boyunca dar gelirli bir aile gıdaya yaklaşık 54 bin TL harcarken, eğitim için ayırdığı para 4 bin 500 TL civarında. Orta ve üst gelir grubunda ise harcamanın büyüğünü özel okul devreye girdiğinde eğitim oluşturuyor. Çocuğuna 22 yılda 1.1 milyon TL harcayan üst gelir grubu bir aile eğitime yüzde 5 enflasyonla yürütülmüş rakamlara göre 668 bin TL harcarken, doğum, sağlık, giyim, ulaştırma ve gıda dahil diğer tüm kalemler için 450 bin TL para aktarıyor.
Fark doğumda başlıyor
“Türkiye’de Eğitim Harcamaları ve Ailelere Maliyeti” raporunda ailelerin yaptığı harcamalarda ilk fark doğum sırasında başlıyor. Devlet hastanesinde doğum yapanla özel bir hastanede doğum yapan arasındaki fark 7 bin TL’ye kadar çıkıyor. Dar gelirli bir kişi doğum için devlet hastanesine gittiğinde kendinden herhangi bir ücret alınmıyor. Ancak özel hastanede doğum yapmanın maliyeti 800 TL’den başlayıp 7 bin TL’ye kadar ulaşıyor.
15.8 milyon çocuk devlete, 613 bin çocuk özele
Raporda Türkiye’de eğitim istatistiklerine de yer veriliyor. Türkiye’de 2011-2012 döneminde öğrenci sayısı toplamı 16.9 milyon iken, bu rakam 2012-2013 dönemde 17.2 milyona ulaştı. 2012-2013 eğitim döneminde 17.2 milyon çocuktan 15.8 milyon çocuk devlet okullarında eğitim görüyor. Kalan 613 bin kişi ise sayıları 5 bin 942’ü bulan özel okullarda okuyor. Özel okul sayısı ise 2003 yılından itibaren artıyor. 2002-2003 eğitim döneminde özel okul sayısı bin 235 iken, 2012-2013 eğitim döneminde bu rakam 5 bin 942’ye ulaştı. Özel okul sayısı aradan geçen 10 yılda ise yüzde 381, yani yaklaşık dört kat arttı. ANKA