Tahir Ersöz’ün Pasifik Yayınları’ndan çıkan İlköğretim 5. sınıf Sosyal Bilgiler Öğretmen Kılavuz Kitabı, Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu’nun 04.12.2011 tarihli, 244 sayılı kararıyla, 2012-2013 Öğretim Yılı’nda kullanılmak üzere kaynak kitap olarak kabul edildi.
Yeni düzenlemelerle kaldırılmış olsa da Talim Terbiye Kurulu, pek çok kitabı, kaynak ve yardımcı kitap olarak belirledi.
Bunda şaşılacak bir taraf yok. Bazen, seçtikleri veya seçmek zorunda bırakıldıkları kitaplarda, gelenek ve yasalara aykırı konular oldu. Bu nedenle, kamuoyu tepkisiyle karşılaşan ders kitapları oldu.
Tahir Ersöz’ün kitabı da bunlardan biri. Kitap içindeki etkinlik konularından biri 10-11 yaşlarındaki 5. sınıf öğrencilerine gelin olma rolü veriyor.
Etkinlik talimatları;
‘’Kız öğrencilerden birine gelin rolü veriniz.
. Diğer kız öğrenciler bölgelerine ait veya s.40’daki Kına türküsünü seslendirsinler.
. Gelin olan öğrencinin başına kırmızı yazma ört.
. Diğer öğrenciler kına türküsünü söylerken gelinin eline kına yakıldığı söyleyin
. Kına gecelerinin genellikle gelin olacak kızın evinde kaldığı son gece yapıldığını, bu gecelerde yöresel kıyafet giyildiğini belirtiniz.
. Erkek evinde erkek kınası yapıldığını söyleyiniz.
. Öğrencilerinize kınanın gelin olacak kızın yeni evine bağlı kalacağını sembolize etmek üzere yakıldığını. Gelinin evinin ve kocasının yoluna gerekirse kurban olacağının vurgulandığını söyleyiniz’’ diyerek devam ediyor.
Yazar, erken evlilikte Gürcistan’dan sonra Avrupa 2. olduğumuz gerçeğiyle hareket etmiş olmalı(!)
Türk Pediatri Kurumu Başkanı Prof. Dr. Fügen Çullu Çokuğraş, gelişmekte olan ülkelerde erken evlilik oranının %50 oranında olduğunu belirtiyor.
Ülkemizdeki oranları; Doğu Anadolu Bölgesi’nde %42.5, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ise %59.7 olarak açıklıyor.
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu’nun, Türkiye’deki çocuk evlilikleri konusunda hazırladığı rapora göre 2008 yılında 18 yaş altı evlilik %28.2, 18 yaşında evlenenler 11.5 olarak gerçekleşmiştir.
TUİK rakamları ise aldatıcı. Çünkü; resmi evlilik rakamlarına göre bir araştırma yapmış.
TUİK 2012 araştırması, 16-17 yaşlarında evlenen kız çocuğu sayısını 40 bin 428 olarak verirken; diğer araştırma kurumları 18 yaş öncesi evlenen kız sayısını 138 bin 550, erkek çocuk sayısını 14 bin 189 olarak vermektedir.
Dini nikahla evlendirilen çocuk yaşlarının 11-12’lere kadar düştüğünü, başka isimlerle ve yaş büyüterek yapılan evlilikleri, basından veya yakın çevremizden bilmekteyiz.
15 yaş altı evliliklerin önüne geçmek amacıyla; Aile ve Sosyal Politikalar, Adalet, İçişleri, Gençlik ve Spor, Sağlık ve Milli Eğitim Bakanlıklarının, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın da desteğini alarak bir çalışma yürüttüğünü basından öğrendik.
Devletin bakanlık ve kurumları bir taraftan böyle bir çalışma için bir araya gelirken; katılımcı bakanlıklardan birimin bir kurumu, sanki çocukların aklına bu yaşlarda evliliği sokmak istercesine; böyle bir etkinlik düzenleyen kitaba izin vermektedir.
Kendileri çocukken çocuk yapmayla karşı karşıya bırakılan yavrularımız, erken doğum, düşük ve doğum esnasında ölümle yüz yüze gelmektedir.
Erken evlenen çocuk, henüz psikolojik ve duygusal açıdan anneliğe hazır değildir.
Karşılaştığı sorunların üstesinden gelecek bir birikime sahip olmadığından; intihar,
veya eşi tarafından işkence ve öldürülme olayları küçümsenmeyecek sayıdadır.
İnsan evi ve eşi için canını bile vermekten çekinmez. Erkek egemen anlayış, kitabın yazarında da var. O sadece kadının, evi ve kocası uğrana kurban olmayı uygun görüyor. Bu sakat anlayış sonucu, pek çok kadın kocaları tarafından katledilmiştir.
Çocuk gelin olayına son vermek için, bir an önce konu üzerine yoğunlaşmalı. Ebeveynler bilinçlendirilmeli. Ekonomik sorunlar nedeniyle çocuklarını gelin edenlere yardım edilmeli. Bu önlemlere rağmen alınan kararlara uymayanlar hakkında yaptırım uygulanmalıdır.
Osman Gazi Oktay
Ulusal Eğitim Derneği İzmir Şubesi Başkanı