Sanayicinin finansman giderleri geçen yıla göre yüzde 122.5 oranında arttı. Kârlılık ise yüzde 8.5 oranında azaldı. Borç ve özkaynak oranı da son 10 yılın zirvesine çıktı. Borç sanayicinin kamçısı değil, külfeti oldu
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşunu açıkladı. İSO’nun raporu genelde Temmuz ayı içerisinde açıklanırken bu yıl gelenek bozuldu ve Haziran’da açıklandı. Listeye göre Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu üretimden satışlara göre TÜPRAŞ oldu. TÜPRAŞ 2013’te 39.7 milyar liralık satış yaptı. 2012’de ise bu rakam 40.1 milyar liraydı. 2013’te Türkiye’nin en çok kâr eden şirketi de 2.5 milyar lirayla EÜAŞ oldu.
İSO 500 raporunun açıklandığı toplantıda sanayinin genel durumuna ilişkin bilgi veren bir sunum yapan İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, Türkiye’nin 500 büyük kuruluşunun 2012 yılına göre net satışlarını yüzde 7.4 artırarak 454 milyar 990 milyon liraya çıkardığını bildirdi.
KRİTİK SEVİYE
İSO’nun raporuna göre; şirketlerin borç ve öz kaynak oranını 2013 yılında son 10 yılın zirvesine çıktı. Borç ve öz kaynak oranı 2013 yılında 20.4 puan birden artarak yüzde 132.4 seviyesine yükseldi. Bahçıvan’ın verdiği bilgilere göre; gelişmiş ülkelerde yüzde 70’ler seviyesinde olan bu orandaki artışta, kârlılık ve öz kaynak yaratma olanaklarında yavaşlama, uzun vadeli borçlanma olanakları ve TL’deki değer kaybı etkili oldu. Şirketler, öz kaynak yetersizliği nedeniyle daha çok banka kredilerini tercih ederek finansman giderlerini plansız bir şekilde artırdı. Kârlılığı düşen şirketlerin, öz kaynaklarının büyümesi de olumsuz etkilendi.
Dünyada, öz kaynakların toplam aktifler içindeki payında yüzde 50 oranının kritik bir eşik olduğuna dikkat çeken Bahçıvan, “Türkiye Kalkınma Bankası’nın daha işlevsel hale getirilerek sanayicinin yatırımlarında uygun finansman çözümleri oluşturmasına ihtiyaç olduğunu vurgulamak istiyorum” dedi.
KÂRLAR ERİDİ
İSO’nun raporuna göre; şirketlerin faaliyet kârları 2012’ye göre yüzde 24 oranında artarak 36.4 milyar liraya çıktı. Finansman öncesi kârlar da yüzde 26 artışla 43.9 milyar lira düzeyinde gerçekleşti. Öte yandan şirketlerin finansman giderleri 2012’ye kıyasla yüzde 122.5 gibi rekor bir düzeyde artarak 19.1 milyar liraya çıktı. Böylece şirketlerin vergi öncesi dönem kârı bir önceki yıla göre yüzde 8.5 oranında azalarak 22.1 milyar lira oldu.
Buna göre; şirketlerin esas faaliyetlerinden elde ettikleri kârlarının yarısından fazlası finansman giderlerine gitti. Bu tabloya ilişkin değerlendirmede bulunan İSO Başkanı Bahçıvan, “Yılın ikinci yarısından itibaren Türkiye ekonomisi gelgitler yaşadı. Açık söylemek gerekirse sanayicimiz kur baskısı ve faizler nedeniyle finansman baskısına yenilmiş gözüküyor. 2012 yılında İSO 500 Şirketlerinin ödediği finansman gideri faaliyet kârının yüzde 34’üne denk gelirken, 2013 yılında bu oran yüzde 53’e çıkmıştır. Bu da şirketlerin yaptıkları kârın yarısından fazlasını finansman gideri olarak ödediklerini göstermektedir’’ ifadelerini kullandı.
129 ŞİRKET ZARARDA
Genel toblo sonucuna ilk 500 şirket içerisinde 2012’de zarar eden şirket sayısı 63 iken 2013’te 129’a çıktı. Kâr eden şirket sayısı ise 437’den 371’e geriledi. Bahçıvan, 2008 küresel krizinde yaşanan olağanüstü koşullar sayılmazsa son 10 yıldır bu kadar yüksek sayıda zarar eden şirkete ilk kez rastlandığını kaydetti.
Aydınlık