Kem gözlere karşı “Süleyman düğümü” motifli nadir bir mozaik oda bulundu

İzmir kent merkezinde yer alan Smyrna Antik Kenti’nde süren kazı çalışmalarında, Geç Roma Dönemi’ne ait dikkat çekici bir mozaik oda keşfedildi.

Yaklaşık 3×4 metre büyüklüğündeki alanın tabanını kaplayan mozaiklerin merkezinde, tarih boyunca koruyucu bir sembol olarak kabul edilen “Süleyman düğümü” motifi yer alıyor.

Kazılar Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında Smyrna Agorası’nın Kuzey Cadde bölümünde yürütülüyor. Burada ortaya çıkarılan mozaik taban iç içe geçmiş 12 köşeli panolar ve geometrik bezemelerle süslenmiş durumda.

Kazı Başkanı Prof. Dr. Akın Ersoy, bulunan yapının milattan sonra 4 ila 6. yüzyıla, yani Geç Roma Dönemi’ne tarihlendiğini söyledi. Yapının bir konut mu yoksa kamusal bir alan mı olduğu henüz netlik kazanmadı.

Smyrna’da daha önce de bir “mozaikli salon” bulunduğunu hatırlatan Ersoy, yaklaşık 70 yıl sonra yeniden böyle bir mozaik tabana ulaşmanın ekip için sürpriz olduğunu vurguladı.

Mozaik Odadaki Süleyman Düğümü Neyi Temsil Ediyor?

Mozaiğin merkezindeki Süleyman düğümü, antik dünyada kötücül bakışlara ve kıskançlığa karşı bir tür manevi kalkan olarak kabul ediliyordu. Prof. Dr. Ersoy’a göre bu tür semboller, mekânları ve içinde yaşayanları “kem göz” olarak bilinen olumsuz enerjilerden korumak için kullanılıyordu.

Mozaiğin çevresinde yer alan küçük haç motifleri de bu geleneğin bir parçası. Başlangıçta süsleme olarak ortaya çıkan bu işaretler, zamanla farklı inanç sistemleri içinde koruyucu semboller olarak benimsendi.

Ersoy, “Eğer burası kamusal bir mekânsa kenti, eğer bir konutsa o evin sahibini ve içindekileri korumayı amaçlayan işaretler bunlar,” diyerek mozaiğin işlevine dikkat çekti.

Yüzyıllar Sonra Yeniden Kullanıldı

Mozaikli oda sadece Antik Çağ’da değil, yaklaşık 1.500 yıl sonra da kullanıldı. 19. yüzyılda bölgede yer alan bir gayrimüslim hastanesi ya da çevredeki konutlar antik zemini yeniden değerlendirdi. Kazı ekibi duvar sıvalarının doğrudan mozaiğin üzerine oturtulmuş olmasından bunu net şekilde anlayabildi.

Kazı alanının 2026 sezonunda genişletilmesi planlanıyor. Bu da Smyrna’da başka mozaikli mekânların ve yeni sürprizlerin ortaya çıkabileceği anlamına geliyor.