Davutoğlu'nun Esad'a demokrasiye geçişte İnönü'yü örnek gösterdiği bildirildi.
Suriye lideri Esad’ın CHP heyetiyle yaptığı görüşmede verdiği mesajların zaman kazanma amaçlı olduğunu savunan bir Dışişleri yetkilisi, Davutoğlu’nun Esad ile görüşmesinde ülkenin demokrasiye geçiş konusunda İsmet İnönü’yü örnek alması gerektiğini tavsiye ettiğini belirtti. Esad’a, İsmet İnönü liderliğinde çok partili demokrasiye geçişi örnek gösteren AKP hükümeti, 12 Eylül 2010 referandumu ve 12 Haziran seçim kampanyaları sırasında rakibi CHP’ye karşı, İnönü dönemini siyasi malzeme olarak kullanmakta tereddüt etmemişti.
Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad’ın; Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve CHP heyetiyle Şam’da yaptığı görüşmelerin ilginç ayrıntıları ortaya çıkmaya devam ediyor. Davutoğlu’nun Esad ile 6.5 saatlik görüşmesinde, demokrasiye geçiş konusunda İsmet İnönü liderliğindeki CHP’yi örnek almalarını tavsiye ettiği, bu diyaloğu da CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na aktardığı öğrenildi. Davutoğlu’ndan sonra Suriye’yi ziyaret eden CHP heyetinin ise Esad’a demokratikleşme ve laikliğin korunmasını da içeren altı mesaj ilettiği bildirildi.
Esad’ın CHP’lilere aktardığı ve Cumhuriyet tarafından yayımlanan AKP hükümetinin Suriye politikalarına ilişkin mesajları Dışişleri Bakanlığı’nda “Türkiye ve dünya kamuoyunu etkileyerek vakit kazanma taktiği” olarak değerlendiriliyor. Dışişleri Bakanı Davutoğlu’na yakın üst düzey bir yetkili, Esad tarafından dile getirilen “muhalefetin elinde Türk silahı var” iddiasını kesin dille yalanlarken Suriye liderinin aşağıda “tırnak” içindeki diğer iddialarına şu yanıtları verdi:
‘Ben değil Erdoğan değişti’: 2006’dan bu yana resmi ya da gizli her seviyede yapılan görüşmede reformları yapması mesajını verdik. Teknik heyetler gönderip reformları anlattık. Hep erteledi ve sözünde durmadı.
‘ABD’nin sözcüsü gibi hareket ediyorlar’: 2006 yılında tüm dünya Suriye izole edilsin derken o dönem hem Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer hem de hükümet Esad’ın yanında olduk.
‘Ankara bize zaman tanımıyor’: Babasının yerine geçeli kaç yıl oldu? Ayrıca tarihin akışı çok hızlı. Halklar değişim istiyor. Esad CHP’ye verdiği mesajlarla Türkiye’de kamuoyu oluşturma ihtiyacı içinde. Ama onun askerlerinin müdahale ettiği zavallı insanların görüntüleri dururken kimse ona inanmaz.
Aynı yetkili, Davutoğlu’nun hafta içinde CHP lideri Kılıçdaroğlu ile buluşmasında, “Suriye liderine demokrasiye geçiş konusunda Türkiye’yi tek partili siyasi hayatan çok partili demokrasiye geçiren CHP’yi örnek alması” tavsiyesinde bulunduğunu da aktardığını ifade etti. Esad’a, İsmet İnönü liderliğinde çok partili demokrasiye geçişi örnek gösteren AKP hükümeti, 12 Eylül 2010 referandumu ve 12 Haziran seçim kampanyaları sırasında rakibi CHP’ye karşı, İnönü dönemini siyasi malzeme olarak kullanmakta tereddüt etmemişti.
Esad ile görüşen CHP heyetinde yer alan Hatay Milletvekili Mehmet Ali Ediboğlu da izlenimlerini Cumhuriyet’e şöyle aktardı:
CHP’nin altı mesajı: Suriye’de yaşanan kanlı olaylardan CHP de rahatsızdır. Zaten bu yüzden o ziyareti yaptık. Sorunun çatışmasız çözümü için Esad’a CHP ve Türk kamuoyunun altı alandaki beklentilerini net ifadelerle ilettik. Suriye halkının Batılı değerler ve insan haklarıyla buluşturulmasını, demokratik reformların hayata geçirilmesini ve tüm kesimlerin yönetime katılımının sağlanmasını istedik. Bunun yanı sıra Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunmasından yana olduğumuzu, Suriye’de laik ve demokratik bir yönetimin işbaşında olması ve Suriye’ye her türlü dış müdahaleye karşı olduğumuzu da ilettik.
Samimi bulduk: Esad’ı demokratikleşme ve Türkiye ile dostluğu sürdürme isteğinde samimi ve ciddi bulduk. Bu konuda Türkiye’nin kendisine daha fazla yardım etmesi gerekir. Gerçekten de Esad’ın birkaç ay içinde tüm değişikliği yapamayacağını görüyoruz. Tüm valilerini değiştirmiş. Bu önemli bir adım aslında. Bunlar Türkiye’de tam bilinmiyor.
Laiklik oturmuş: Biz de orada bir mezhep çatışması yaşandığı kanaatinde değiliz. Alevi-Sünni ayrılığının halk nezdinde temeli yok. Laiklik oturmuş. Görüştüğümüz valilerin ve diğer yöneticilerin birçoğu sanıldığı gibi Alevi değil Sünniydi. Konuştuğumuz Sünni halk kesimi bir şikâyette bulunmadı. Üç gün geçirdiğimiz Suriye’de gece yarısına kadar hayat normal devam ediyor. Çatışma izleri var.
UTKU ÇAKIRÖZER / CUMHURİYET