Amerika yaklaşık dokuz yıllık bir işgalin ardından Irak’tan çekildi. ABD’li yetkililer çekildik deseler de ben tam olarak Irak’ın kendi haline bırakılmayacağına inanmaktayım. Ya da etrafındaki Amerikan askerinin postalından endişe duyan ülkeler tarafından kontrol altına alınacağına inanmayanlardanım.
Bu görüşümün altını dolduracak birkaç materyal sıralayabilirim. 9 yıl süresince 4 bine yakın askerinin cansız bedenini Amerika’ya gönderip yaklaşık bir trilyon dolar harcadığı toprakları düşmanlarına, “Alın ben bırakıyorum siz kullanın” diyecek kadar stratejik hata yapacağını düşünmek biraz saflık olur. Diğer bir husus ise Irak şu an itibarı ile kendi içinde sayısız problemlerle karşı karşıya. Amerika’nın eseri olarak gözükse de etnik ayrışma had safhaya ulaşmış durumda. Araplar ile Kürtler’i bir arada tutmak imkansız gibi. Para ve arzulanan yaşam, standardın üstündeki hayat tarzı belki yönetim erkinin zorlamasıyla sınırlı bir süre problemsiz yaşama imkanı sağlamasına karşın etnik çatışmanın önüne geçmek imkansız gibi.
Kürt yönetimi ABD’ye verdikleri destekle refah ve huzuru hak ettikleri inancında. Irak merkezi yönetiminden bağımsız kararlar almaktadırlar. Milyarlarca dolar tutarındaki petrol anlaşmaları merkezi otorite onaylamasına bakmaksızın devam etmekte, kendi ordularını kurdular, tank, top ve ağır silah ithal ettiler. Amerikalıların kendilerine hibe ettiği ağır silahların envanterini kimse bilmiyor. Yani kendilerini savunacak yeterince silahları mevcut. Merkezi yönetim ile Kürt özerk bölgesi arasında ateş topu gibi Kerkük durmakta.
Her iki taraf da Kerkük’e ayrı bir statü vermek istemekte. Merkezi hükümet Kerkük’ten çıkartılan petrolün gelirinin kendisine ait olduğunu iddia etse de Barzani, Kerkük’ün kendilerinin olduğunda ısrarlı. Birleşmiş Milletlerin paylaşımını yaptığı petrol gelirinin ne gibi şartlarda devam ettirileceği hâlâ belirsiz. Asırlardır Türklerin çoğunluğunu oluşturduğu kent olan Kerkük’te şu an demoğrafik yapıyı tamamen bozan taraf olan Kürt yönetimi Türk varlığını asla kabul etmemekte. Tabii ABD askerlerinin orada olması her iki tarafa da cesaret vermekle birlikte Türkiye’nin nasıl bir pozisyon alacağı herkesçe merak konusu.
Irak’ın kendi içindeki merkezi otorite ile yerel güçler arasında rant paylaşım kavgasını günümüze kadar Amerika engelliyordu. Önümüzdeki yıl herkesin beklediği mezhep çatışması gerçekleşmeyebilir, buna karşın petrolün gelirinin paylaşımı için Birleşmiş Milletler aktif rol oynamaya devam edebilir.
Sayısız sorunlarla karşı karşıya olan Irak’ın dış müdahalelerin rüzgârından etkilenmeden yaşadığı problemleri çözümlemesi mümkün değil. Suriye ile yanlış politikalar neticesinde gelinen noktada Sayın Davutoğlu’nun rolü yadsınmaz bir gerçektir. Türk kültürü ile Arap kültürünü inançları kullanarak kaynaştırmak isteyen Davutoğlu bunu başaramayınca küresel politikanın mimarlarına aracılık yapmaya soyundu. Bunu açıklamalarından anlamak için kâhin olmaya gerek yok. Amerika’nın Irak topraklarından tüm askerini çekmesi tüm bölge için zor bir sürecin başlayacağına işarettir. Irak en büyük problemleri Türkiye ile yaşayabilir. Hepimizin bildiği ve artık kronik hale gelen ve beraber yaşamaya alıştığımız terör sorununu ortadan kaldırmak için Irak merkezi yönetimi yahut Kürt bölgesi liderleri ile anlaşması gerekiyor. Ancak, Amerika’nın yetersiz de olsa verdiği desteği Irak hükümetinden beklemek hata olur
Asıl sorunlar Irak üzerinden Türk topraklarına sızan teröristler ile yaşanacak, şöyle ki: Amerika 9 yıldır oralarda ve Türk askeri terörü önleme adı altında 19 kez sınır ötesi harekat gerçekleştirdi. Gerek kara, gerekse hava kuvvetlerine izni Amerika veriyordu.Türk uçakları koordinatları verip önceden belirlenen yerleri bombalayıp geri dönüyordu. Kandil Dağı ve çevresine ABD’nin izni olmadan müdahale etmesi imkansızdı. Amerika Irak’ı tümden terk ederse terör örgütünün Irak’ın kuzeyindeki faaliyetleri karşısında yerel güçler ve merkezi yönetim sınır ötesi harekat izni vermeyebilir. Hatta PKK’lı teröristler kısıtlı imkanlardan sıyrılarak kadrosunu genişletip saldırılarını arttırabilir
Türk makamları ne gibi işlem yaparlarsa yapsınlar savaş açmadıkları müddetçe ABD askerleri sonrası sınır ötesi harekat yapamaz. Vaktiyle bırakın insanı, bir Kürt kedisini bile Türklerin eline teslim etmem diyenlerin terör örgütünün tasfiyesinde yardımcı olacaklarını düşünmek ne kadar komik...
Nazmi Çelenk
Yeniçağ