Açlık grevlerine karşı 5 önlem

Ulus­la­ra­ra­sı bil­dir­ge­ler­de “ö­lüm oru­cu­” kav­ra­mı yok. Sa­nı­yo­rum bu bi­ze öz­gü bir du­rum. Pro­tes­to, se­si­ni du­yur­ma, si­ya­si ta­vır ve di­re­niş yön­te­mi olan aç­lık gre­vin­de tuz, şe­ker, su ve vi­ta­min dı­şın­da be­sin alın­mı­yor.
Ül­ke­miz­de en yay­gın aç­lık grev­le­ri 2000 yı­lın­da F ti­pi ce­za­ev­le­ri­nin açıl­ma­sı­nın ön­len­me­si, Te­rör­le Mü­ca­de­le Ka­nu­nu ve Dev­let Gü­ven­lik Mah­ke­me­le­ri ile bu mah­ke­me­le­rin ver­di­ği ce­za­la­rın bü­tün so­nuç­la­rıy­la kal­dı­rıl­ma­sı, halk­la­rın öz­gür­lük ve de­mok­ra­si mü­ca­de­le­si önün­de­ki tüm an­ti de­mok­ra­tik ya­sa­la­rın kal­dı­rıl­ma­sıy­la il­gi­liy­di. Bu is­tek­ler na­sıl si­ya­si ise dev­le­ti­mi­zin ge­le­ce­ği­ne yön ver­mek ama­cıy­la PKK ve KCK’­lı mah­kum­lar ile BDP mil­let­ve­kil­le­ri ta­ra­fın­dan ger­çek­leş­ti­ri­len ey­lem­le­rin ama­cı da si­ya­si­dir.
Ab­dul­lah Öca­la­n’­ın in­faz du­ru­mu­nun de­ğiş­ti­ri­le­rek tec­ri­ti­nin kal­dı­rıl­ma­sı is­te­ni­yor. Ce­za ve Gü­ven­lik Ted­bir­le­ri­nin İn­fa­zı Hak­kın­da Ka­nun hü­küm­le­ri çer­çe­ve­sin­de bu Ada­let Ba­kan­lı­ğı­’nın gö­rev ve yet­ki­le­ri kap­sa­mın­da. Ana dil­de eği­tim ise Ana­ya­sa de­ği­şik­li­ği­ni ge­rek­ti­ri­yor. Ana dil­de sa­vun­ma mah­ke­me­le­ri il­gi­len­di­ri­yor.

F ti­pi ce­za­ev­le­ri Ali Su­at Er­to­su­n’­un Ce­za ve Tev­ki­fev­le­ri Ge­nel Mü­dür­lü­ğü dö­ne­min­de açıl­dı. Bu­gün, ce­za­ev­le­ri “kur­ta­rıl­mış yer­le­r” ol­mak­tan çı­ka­rıl­dıy­sa, bun­da Er­to­su­n’­un kat­kı­sı­nın bü­yük ol­du­ğu­nu ba­kan­lı­ğın her yet­ki­li­si ka­bul eder. Ce­za­ev­le­rin­de 2’si as­ker 30 ki­şi­nin ha­ya­tı­nı kay­bet­ti­ği ope­ras­yon unu­tul­maz. Dün, ce­za­ev­le­rin­de­ki aç­lık grev­le­ri­ni Yar­gı­tay Üye­si Ali Su­at Er­to­su­n’­a sor­dum.
Kar­şı­nız­da­ki hu­kuk­çu olun­ca ola­yın ulus­la­ra­ra­sı bo­yut­la­rı­nı söz­leş­me­le­ri, bil­dir­ge­le­ri din­li­yor­su­nuz. Yet­mi­yor, tıb­bi açı­dan te­mel me­tin­le­ri öğ­re­ni­yor­su­nuz. An­la­şı­lı­yor ki, bu ey­le­me gi­ri­şen­le­rin her tür­lü bas­kı­dan ko­run­ma­sı ge­re­ki­yor. Ör­ne­ğin, Bir­leş­miş Mil­let­ler İn­san Hak­la­rı Ev­ren­sel Bil­dir­ge­si­’nin 3. ve Av­ru­pa İn­san Hak­la­rı Söz­leş­me­si­’nin 2. mad­de­le­ri­ne gö­re; “ya­şam hak­kı­” in­sa­nın “ol­maz­sa ol­ma­z” hak­la­rın­dan bi­ri­si­dir. Bu mad­de­ler­de­ki ko­ru­ma, ki­şi­le­rin ya­şam hak­kı­na ya­pı­lan sal­dı­rı­lar­da ol­du­ğu gi­bi ki­şi­nin ya­şa­mı­nı ken­di­si­nin son­lan­dır­ma­sı­nı da en­gel­li­yor. Bu ko­nu­da Av­ru­pa İn­san Hak­la­rı Mah­ke­me­si­’nin (AİHM) ka­rar­la­rı da bu­lu­nu­yor.
Ül­ke­miz­de de Yük­sek Sağ­lık Şu­ra­sı­’nın 20-21 Ara­lık 2000 ta­ri­hin­de ölüm oruç­la­rı ile il­gi­li ola­rak al­dı­ğı 214 sa­yı­lı ka­ra­rı son de­re­ce önem­li. O ka­rar­da “…bu ey­lem­le­rin ki­şi­le­rin ruh­sal ve be­den­sel sağ­lı­ğın­da ge­rek ge­ri dö­nüş­süz, ge­rek­se ölüm­cül za­rar­lar ver­me­ye baş­la­dı­ğı an­dan iti­ba­ren Türk Ana­ya­sa­sı­’nın 5. ve 56. mad­de­le­ri ge­re­ği ve ay­rı­ca tıb­bi etik ku­ral­la­rı uya­rın­ca mü­da­ha­le edil­me­si ge­rek­ti­ği­ne, ki­şi­nin ya­şa­mı­nı teh­dit et­ti­ği an­dan iti­ba­ren mü­da­ha­le et­me­yen he­ki­min de, mes­lek eti­ği­ne uy­gun dav­ran­ma­mış ola­ca­ğı­” be­lir­ti­li­yor.
Da­ha­sı, TCK’­nın 298. mad­de­sin­de de hü­küm­lü ve tu­tuk­lu­la­rın bes­len­me­si­ni en­gel­le­yen­ler ile teş­vik ve ik­na eden ya da bu yol­da ta­li­mat ve­ren­le­rin ce­za­lan­dı­rıl­ma­sı ön­gö­rü­lü­yor. Ül­ke­miz­de ya­pı­lan aç­lık grev­le­ri­nin ör­güt di­sip­li­ni ve ta­li­mat­la­rı doğ­rul­tu­sun­da or­ga­ni­ze ola­rak ya­pıl­dı­ğı unu­tul­ma­ma­lı. Ali Su­at Er­to­sun, “Tu­tuk­lu ve hü­küm­lü­ler, bu­lun­duk­la­rı ör­güt­sel at­mos­fer ve ko­şul­lar içe­ri­sin­de ba­ğım­sız dü­şün­me ye­te­nek­le­ri­ni, sağ­du­yu­la­rı­nı kay­bet­mek­te, bi­rey­sel dav­ra­na­ma­mak­ta, aç­lık gre­vi­ne ken­di ser­best ira­de­le­ri ile ka­rar ve­re­me­mek­te­di­r” di­yor.

Ge­nel mü­dür­lü­ğü dö­ne­min­de ölüm oruç­la­rı­nı, ce­za­evi di­re­niş­le­ri­nin en ka­tı­sı­nı ya­şa­yan Ali Su­at Er­to­sun, es­ki­ye gö­re so­ru­nun çö­zü­mü­nün şim­di da­ha ko­lay ol­du­ğu­nu be­lir­ti­yor ve ya­pıl­ma­sı ge­re­ken­le­ri de şöy­le sı­ra­lı­yor:
1- Aç­lık gre­vi ya­pan tu­tuk­lu ve hü­küm­lü­ler, bas­kı al­tın­da tu­tu­la­bi­le­cek­le­ri or­tam­lar­dan uzak­laş­tı­rı­lıp ko­run­ma­lı, ge­rek­ti­ğin­de di­ğer aç­lık grev­ci­le­rin­den de ay­rıl­ma­lı.
2- İn­san hak­la­rı ile il­gi­li me­tin­ler­de, ‘ö­lü­mün in­san hak­kı ol­du­ğu­nu­’ be­lir­ten bir iba­re bu­lun­ma­dı­ğın­dan, ya­şa­mın kut­sal­lı­ğı­na say­gı gös­te­ril­me­li.
3- Aç­lık gre­vi ya­pan­la­rı dok­tor­lar bil­gi­len­dir­me­li, ör­güt­sel ko­şul­lan­ma­yı kır­mak için bu ko­nu­da psi­ki­yat­ri uz­ma­nı ve psi­ko­log­lar­dan yar­dım alın­ma­lı.
4- Aç­lık gre­vi ya­pan­la­rın ör­güt bas­kı­sı al­tın­da bu­lun­ma­yan ya­kın ai­le bi­rey­le­ri­nin des­tek ve yar­dı­mın­dan ya­rar­la­nıl­ma­lı.
5- Has­ta­nın al­dı­ğı ka­ra­ra say­gı gös­ter­me­si gö­re­vi ol­mak­la bir­lik­te, he­kim, has­ta­sı­nın ya­şa­mı­nı sür­dür­me­si için mes­le­ği­nin ge­re­ği­ni ye­ri­ne ge­tir­me­li.
Şim­di ya­pıl­ma­sı ge­re­ken or­ta­mı ge­re­cek de­meç­ler ol­ma­ma­lı, ölüm­ler kut­san­ma­ma­lı, in­san ha­ya­tı pa­zar­lık ko­nu­su ya­pıl­ma­ma­lı. Hu­kuk­çu Er­to­su­n’­un son sö­zü ise “va­him so­nuç­lar­la kar­şı­la­şıl­ma­ma­sı ve ölü­me ya­tı­rı­lan­la­rın ya­şa­ma dön­dü­rül­me­si için ge­rek­ti­ğin­de in­sa­ni mü­da­ha­le­de bu­lu­nul­ma­lı­dı­r” olu­yor.